Minder dan 10 Sit-up

Een korte geschiedenis van de Sit-Up

De meesten van ons maken kennis met de sit-up in de gymles of een trainingszaal, tellend op een rubberen mat. Maar het idee om je romp van de grond te tillen voor een sterker middenrif is veel ouder dan de moderne sportschool, en zijn reputatie is meer dan eens heen en weer geslingerd.

Fysieke conditie was van groot belang voor de oude Grieken, die een hele cultuur rond het getrainde lichaam opbouwden. Krijgers en atleten trainden hun romp en buik, en iets wat op de sit-up leek maakte vrijwel zeker deel uit van die routines, ook al had het geen vaste naam. Verder naar het oosten beschouwden de Chinese vechttradities een sterk middenrif als de bron van balans en kracht, en corewerk in de een of andere vorm was verweven met de dagelijkse praktijk. De specifieke bewegingen zijn voor ons verloren gegaan, maar de prioriteit niet: een sterk centrum van het lichaam werd al gewaardeerd lang voordat iemand een 'rep' telde.

Door de middeleeuwen heen dunde de georganiseerde fysieke training uit, en overleefde vooral daar waar soldaten paraat moesten blijven voor de strijd. De Renaissance, met haar hernieuwde fascinatie voor de menselijke gestalte, bracht het getrainde lichaam weer in beeld. Je kunt die verschuiving aflezen aan de kunst uit die tijd, die uitgebreid stilstaat bij gedefinieerde spieren op een manier die duidt op hernieuwde belangstelling voor het trainen van de romp.

De sit-up zoals wij die kennen is eigenlijk een product van de moderne tijd. Toen legers hun fitnesstests formaliseerden, werden sit-ups op tijd een handige, materiaalvrije manier om de core-uithoudingskracht van een rekruut te meten, en ze bleven decennialang in gebruik. De fitnessrage van het begin van de twintigste eeuw deed de rest en verkocht de sit-up aan het publiek als de snelste weg naar een platte, gedefinieerde buik. Lange tijd was het dé buikspieroefening.

Die consensus barstte uiteindelijk. Coaches en onderzoekers begonnen de klassieke sit-up in twijfel te trekken, vooral vanwege de belasting die een slordige rep op de onderrug kan leggen, en de oefening verloor een deel van haar oude dominantie aan planks, curl-ups en ander corewerk. Vandaag de dag heeft ze een eerlijker plek: één nuttig hulpmiddel tussen vele, het best uitgevoerd met zuivere techniek en opgenomen in een breder programma in plaats van behandeld als het hele antwoord. Niet slecht voor een beweging die imperiums heeft overleefd.